Gifkaroo

Oorspronkelijke auteur: 
Etienne van Heerden
Oorspronkelijke titel: 
Gifkaroo
Vertaler: 
Martine Vosmaer

Vertalen uit het Afrikaans is min of meer toevallig op ons pad gekomen. Er was geen vertaler beschikbaar om 30 Nagte, het nieuwe boek van Etienne van Heerden, uit het Afrikaans te vertalen, en toen werden wij (Karina van Santen en ondergetekende) benaderd met de vraag om dan maar de Engelse vertaling te vertalen. Dat was onze eer te na, dus doken we met een grote plons in het Afrikaans, in de hoop dat we zouden blijven drijven. We hadden een zwembandje (de Engelse vertaling) en de geduldige hulp van de auteur, bovendien was de ANNA (het nieuwe Afrikaans-Nederlandse woordenboek) net uit, en was er toevallig ook een Festival voor Afrikaans in Amsterdam, kortom alles werkte mee om dit nieuwe avontuur te doen slagen. Over ons debuut heb ik uitgebreid geschreven op het blog van de Boekvertalers.

Sindsdien hebben we inmiddels drie thrillers van Deon Meyer vertaald, en dat was een prachtige oefening in modern, ‘spreektalig’ Afrikaans. De taal van een thriller is natuurlijk veel minder gecompliceerd; veel dialoog, veel ‘straattaal’, veel Engels ook. Hele bladzijden Engels, die voor de Nederlandse lezer weer vertaald moesten worden, hoewel we her en der kleine stukjes lieten staan voor de couleur locale. 

Nu heeft Etienne van Heerden weer een nieuwe roman geschreven, over een jojo-kampioen. Het boek verschijnt in maart, we hebben het nog niet gelezen, maar één hoofdstuk uit dit boek, Gifkaroo, heeft hij afzonderlijk uitgegeven als protest tegen de plannen van de Shell om naar schaliegas te boren in de Karoo. Schaliegas wordt gewonnen door middel van fracking. Het is een zeer omstreden methode en zeker in de Karoo, een waterarm gebied met een zeer fragiel natuurlijk evenwicht, zou deze methode grote schade kunnen aanrichten.

Gifkaroo is in het Engels vertaald (en op internet te lezen als Poison Karoo) en onze Nederlandse vertaling is inmiddels in De Gids verschenen.

Eerst moest het verhaal drastisch worden ingekort, van 6600 naar 5000 woorden. Uiteindelijk is elke verwijzing naar de jojo (terwijl het boek juist over een ‘klimtolspeler’ gaat) verdwenen. Dat is jammer, maar misschien ook wel goed, want hierdoor komt alle nadruk op de gaswinning en de waterhuishouding van de Karoo te liggen.

De jojospeler, Ludo, die in Paternoster aan zee woont, besluit naar zijn geboorteplaats in de Karoo te gaan als hij hoort over de schaliegaswinning. (In de roman wordt ervan uitgegaan dat de boringen al zijn begonnen.) Zijn vader was waterfiskaal, een ambtenaar die belast was met het beheer van het irrigatiewater dat op gezette tijden werd aangevoerd door ondergrondse pijpen. De waterfiskaal moest ervoor zorgen dat het water eerlijk verdeeld werd onder de boeren. In het verhaal is een beschrijving van het moment dat het water eraan komt.

 

Reactie toevoegen